Er zijn vrouwen die mode dragen, en vrouwen die een houding belichamen. Brigitte Bardot behoort onmiskenbaar tot die laatste categorie. Haar stijl is niet ontstaan uit trends, maar uit temperament. Uit nonchalance, uit weigering, uit het soort vrouwelijke autonomie dat niet vraagt om toestemming.
Wat Bardot onderscheidt als stijlicoon, is niet de afzonderlijke kledingstukken, maar de manier waarop ze erin leek te wonen. De strokenjurken, de capribroeken, de eenvoudige ballerina’s en losvallende blouses: ze ogen bijna achteloos.
Haar stijl ontstond in een tijd waarin vrouwelijkheid strak werd geregisseerd. Taille aangesnoerd, haar gelakt, gedrag gecorrigeerd. Bardot deed iets radicaals door niets actief te bevechten, maar simpelweg niet mee te doen. Haar haren waren rommelig, haar make-up imperfect, haar blik ongepolijst. Ze belichaamde geen ideaal; ze verstoorde het.
Wat vaak wordt aangezien voor sensualiteit, is bij Bardot eigenlijk autonomie. Ze was zichtbaar, maar niet beschikbaar. Haar kleding onthulde huid zonder uitleg te geven. Geen rechtvaardiging, geen verhaal, geen excuus. Juist daarin schuilt haar blijvende aantrekkingskracht: ze gebruikte stijl niet als instrument om geliefd te worden, maar als verlengstuk van haar eigen aanwezigheid.
In veel hedendaagse interpretaties wordt Bardot gereduceerd tot een esthetiek: het blonde haar, de eyeliner, de off-shoulder tops. Maar wie alleen kopieert, mist de essentie. Haar stijl kwam voort uit een diepgewortelde onwil om zichzelf te plooien naar verwachtingen.
In een tijd waarin vrouwelijke stijl opnieuw wordt geanalyseerd, gecorrigeerd en geoptimaliseerd biedt Bardot ook nu een ander perspectief. Want misschien moet wij vrouwen ook weer de ogen worden geopend. Wat ze droeg, sloot aan bij wie ze was, niet bij wat van haar werd verwacht.
Die houding krijgt extra betekenis in het nu. In een tijd waarin stijl wordt gemeten in bereik, likes en esthetische coherentie, waarin vrouwelijkheid opnieuw wordt verpakt als iets dat ‘bewust’, ‘sterk’ en vooral zichtbaar moet zijn, voelt Bardot bijna anachronistisch.
Met haar recente overlijden is een icoon verdwenen. Haar ongedwongen stijl, haar uistraling en haar way of leaving zal ons altijd bijblijven.
